23.07.2015 19:41:46
0 Yorum

Erdal Güzel
Dadaş'ın altın sayfası, 23 Temmuz Erzurum Kongresi

Zorlu kışı ve Dadaşları ile tanınan Erzurum'un en önemli özelliği şüphesiz "milli refleks' in ve milli heyecanın en yoğun hissedildiği  şehir olmasıdır.

Anadolu'nun kilidi konumunda olan Erzurum, stratejik önemi dolayısıyla defalarca  istilaya uğramış, yaşadığı çile ve ıstıraplar neticesinde ,devletin, Vatan'ın ,bayrağın, bağımsızlığın  ve hürriyetin önemini genetik kodlarına yazmıştır.

İşte bu özelliğinden dolayı Prof.Dr.Mehmet Kaplan, Erzurum'u tarif ederken " İstanbul da ahaliyi ,Erzurum da ise milleti görürsünüz" demiştir.

Erzurumlu dadaşlar, yüz yıllardır "Söz konusu vatansa  gerisi teferruattır" diyerek bu söylemlerini tarihin değişik dönemlerinde dünyaya göstermişlerdir.

Erzurumlunun bu azim ve kararlılığı,Aziziye Tabyaların da ve
Milli Mücadele yıllarında zirveye taşınmıştır.

30 ekim 1918 yılında imzalanan MondorosMütarekesi'yle  Erzurum ve Anadolu'nun bir bölümünün Ermenilere verilmesi gündeme gelince,  Erzurum ayağa kalkmış, "Vilayeti  Şarkiye Ermenistan olamaz" diye haykırmış, İstanbul'daki  Vilayat-ı  Şarkiye  Müdafaa-i Hukuk-i Milli Cemiyeti'nin Erzurum şubesini kurarak, Milli Mücadele'de, biz de varız demiştir

İşte bu dönemde Erzurum'un şirin ilçesi Oltu'da buna benzer bir milli direnç oluşmuş, kurulan "Oltu İslam Komitesi" bağımsızlık yolunda atılan ilk adımlardan olmuş ve  bu fikir 13 ay yaşayacak 0lan "Oltu Şura Hükümeti" ne dönüşmüştür.

15 Mayıs 1919 yılında  Yunanlıların, İzmir'i işgal etmeleri üzerine, 16 Mayıs 1919 da Erzurum da büyük bir mitingin düzenlenmesi ve yapılan  protestoların padişaha,hükümete,yabancı devletlerin temsilciliklerine gönderilmesi Erzurum insanının bu sorumluluk duygusunu açıkça sergilemektedir.

Dünyadan silinmek istenen bir milletin, var olma, yok olma mücadelesindeki en kararlı başkaldırışının, Erzurum dan yükselmesi elbette ki  Erzurum insanının kanında dolaşan  isyan ve bağımsızlık ruhu ile ilgilidir.

İşte bu özellik 17 haziran 1919 da yapılan Erzurum Vilayet Kongresi ile kendini daha net göstermiştir.

Göçü önlemek,İlmi,iktisadi ve dini bakımdan teşkilatlanmak, Osmanlıdan ayrılmamak, Saldırıya karşı doğu illerinin her köşesini savunmada birleşmek ve Son nefer kalana kadar mücadele etmek, milli şuurun uyanması ve yaygınlaşması için eğitim kurumlarının sayısını artırmak gibi önemli kararların alındığı bu Kongre, Millî Mücadele tarihinde Erzurum'un ilk önce kendini teşkilatlandırıp daha sonra çevresindeki illeri etkileyerek, ileride yapılacak olan mücadeleye zemin hazırlaması açısından oldukça önemlidir.

Milli Mücadele harekatını başlatmak için 3 Temmuz 1919' da Erzurum'a gelen Gazi    Mustafa Kemal Paşa'nın ,karşısında bu işe inanmış, ön hazırlığını yapmış, teşkilatlanmış bir yapıyı görmesi ,Milli Mücadele meşalesinin yakılmasında çok etkin olmuştur.

Dadaşların  bu vatan aşkı, Erzurumlu Müştak Sıtkı Dursunoğlu'nun  yazdığı  ve o karanlık dönemlerde Erzurumluların milli marş olarak okudukları  "Tarihler ağlar vatan yanarken/Eller öz vatanda nara atarken/Ufukta ümidin nuru batarken/İlk sesi haykıran yüce Erzurum/Vatanı kurtaran yüce Erzurum/Ümitsizlikleri kıran Erzurum " mısralarını haklı kılmıştır

96 yıl önce 23 Temmuz Erzurum Kongresi'ne ev sahipliği yapan Erzurum " Biz ezelden beridir hür yaşadık, Hür yaşarız, hangi çılgın bize zincir vuracakmış şaşarız" mesajını tüm dünyaya haykırmıştır.

Milli sınırlar içinde ülkenin bir bütün olduğunu ve asla parçalanamayacağını, manda ve himayenin kabul edilmeyeceğini, Kuvayı Milliye'yi amil, Millî iradeyi hakim kılmak gerektiğinin karara bağlandığı bu kongrenin Türk milletinin bağımsızlık yolunda attığı ilk adım olması ve mazlum milletler için bir örnek teşkil etmesi büyük anlam ifade etmektedir.

Dünya, Mustafa Kemal Paşa'nın "Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir  eser olarak kaydedecektir" sözüne tanıklık etmiş, cumhuriyete giden yol 23 Temmuz Erzurum Kongresi'nden yani Erzurum'dan geçmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Erzurum'un tarihi mirası içerisinde önemli bir yeri bulunan bu kongrenin içerdiği fonksiyon ve sağladığı başarı ne yazık ki günümüzde yeteri kadar anlatılmamakta ve Erzurum ,kendini ön planda tutacak olan bu avantajını yeteri kadar duyuramamaktadır

Uzun yıllardan beri sıradan kutlamalarla geçiştirilen 23 Temmuz Erzurum Kongresi kutlamalarının daha kapsamlı yapılması ve uluslar arası boyuta taşınması gelecek hedeflerimizin içerisinde olmalıdır.

K
ongre binasının yenilenmesi ile birlikte başlayan sahiplenmenin, gelecek yıllarda yapılacak olan kutlamalara ivme kazandırmasını  arzularkenBaşta, Gazi Mustafa Kemal olmak üzere, bize hür ve müstakil bir ülke bırakan ecdadımızı rahmetle anıyor, 23 Temmuz ruhunun yaşaması ve yaşatılması konusundaki en büyük sorumluluğun Erzurumlulara düştüğünü  hatırlatıyorum.

Etiketler:

Yazarın Diğer Yazıları
SON HABERLER
YAZARLAR
erzurumgundem.com
HASANSOFT Haber Sistemi